Ga naar inhoud
MAP

Tjeukemeer

Het grootste meer van Friesland

Over het ontstaan van het grootste Friese meer gaan vele verhalen. Is het mensenwerk? En komt de naam van de volkslegende over de zusjes Tsjûke en Marchje..? We vertellen je graag meer. Om je met deze verdieping nog meer te laten genieten van het Tjeukemeer.

De legende van Tsjûke en Marchje

Leg je oor te luisteren als je aan de oever van het Tjeukemeer staat. Kun jij die vrouwenstemmen horen die volgens de legende roepen: “Tsjûke! Marchje! Tsjûke! Marchje...” Het standbeeld van deze ‘suskes’ (zusjes in het Fries), te vinden aan het wandel- en fietspad langs de zuidoever bij het voormalige stoomgemaal in Echten, vertelt het tragische verhaal Tsjûke en Marchje. Ooit hadden ze samen een boerderij op een plek die zich nu in het meer bevindt. Op een hete zomeravond vloog het bos, dat naast hun boerderij lag, in brand. De aangrenzende sloot was drooggevallen, er was in tijden geen regen gevallen. Tsjûke en Marchje hadden geen andere keuze dan het vuur te lijf te gaan met emmers verse melk. Maar de hitte deed het vocht uit de melk meteen verdampen, terwijl het melkvet het vuur deed opvlammen. De vrouwen werden door rook en vuur van elkaar gescheiden en ze riepen wanhopig elkaars namen. Zo is volgens deze legende de naam van het Tjeukemeer ontstaan.

Fiets een rondje langs de gemalen

Onbewoonde eilandjes

Er zijn drie onbewoonde eilandjes in het Tjeukemeer. Twee ervan – Marchjepolle en Tsjûkepolle zijn vernoemd naar Tsjûke en Marchje. Het derde eilandje heet: Ganzetippe. De eilandjes geven prachtige mogelijkheden om af te meren, op het strand te liggen of een frisse duik te nemen. Ook de watersportmogelijkheden zijn er eindeloos: van suppen tot zeilen en van vissen tot zwemmen.

Het hart van de watersport

Wist je dat het watertoerisme in Zuidwest Friesland al in 1890 belangrijk werd? Al vanaf 1900 verhuurde Pieter Heinsius in Stavoren zijn aken en boeiers aan Engelse toeristen. Het toerisme is sindsdien enorm gegroeid. De Friese meren en ook het Tjeukemeer, zijn het kloppende hart van de watersport in Friesland.

Bron: 'Bloggersreisverslag' Three vagabonds in Friesland uit 1907 - Tomalin (Jaarboek FSM 2008)

Hoor de verdronken kerkklok

Zeker is dat de Friese meren er niet altijd zijn geweest. Er zijn verschillende verhalen over de ontstaansgeschiedenis. Meestal wordt de mens aangewezen als oorzaak. Ze wonnen turf en zout, waardoor de bodem daalde en zo ontstond er ruimte voor water. Daarna werd Friesland in de late Middeleeuwen geteisterd door grote stormvloeden. Meren werden groter en groter en sommige dorpen moesten hierdoor worden verplaatst of werden door het water verzwolgen. Zo is de oude kerktoren van Rohel misschien nog ergens op de bodem te vinden. Hoor jij hem luiden?

 

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.