Ga naar inhoud
MAP

Wynenerzjy in Waterland

| Redactie VVV Waterland van Friesland

Elk jaar in juli en augustus vindt de traditie van het ‘skûtsjesilen’ op de Friese meren plaats. Een wedstrijd op ‘wynenerzjy’, wat windenergie betekent in het Fries. Niet alleen de strijd tussen deze traditionele vrachtschepen is een beleving, vaak is het hele dorp of de hele stad waar de wedstrijd plaatsvindt al dagenlang in feeststemming. We gaan even terug in de tijd om meer te weten te komen over deze echte Friese traditie.

Voor de actuele wedstrijddata, bekijk onze uitagenda!

Lees alles over het skûtsjesilen

De vrachtwagens van vroeger

Het skûtsje was jarenlang hét vrachtschip voor de Friese binnenwateren. Vrijwel alle dorpen in Friesland waren via het water bereikbaar. De skûtsjes waren de ‘vrachtwagens’ van toen en de vaarten de snelwegen. Je spreekt het uit als ‘skoetsje’, wat Fries is voor schuitje. De vracht van deze zeilschepen bestond vooral uit turf, aardappelen, suikerbieten, vruchtbare terpaarde, mest of bouwmaterialen. In de roef woonde vaak een heel schippersgezin. Ze gebruikten vaak kleine meubeltjes om alles in de roef te doen passen.

skûtsje met publiek

Geen vracht? Dan een wedstrijd!

Was er vroeger geen vracht om te vervoeren? Dan ontstonden er tussen schippers wedstrijden met geldprijzen. Ook werden er wedstrijden georganiseerd door een kastelein of een ‘commissie van liefhebbers’. Zo stond in de Leeuwarder Courant van 12 augustus 1834 deze advertentie:

"Eenige liefhebbers van zeilen te Sneek gedenken aldaar te laten verhardzeilen, op Woensdag 20 Aug. 1834, des namiddags precies te half twee ure: Eene fraaije en net bewerkte Zilveren Zaktabakdoos, door Veerschepen en Snikken van 8 el, 207 streep en daarboven".

skûtsje gaat schuin

SKS en IFKS

Na de Tweede Wereldoorlog is het skûtsjesilen pas echt een begrip geworden. Vrachtvaart met zeilschepen was er bijna niet meer, maar iedereen besefte dat de skûtsjes een varende traditie moesten blijven. In de winter van 1944-1945 nam de Drachtster architect en zeilliefhebber Gerben van Manen daarom het initiatief tot de oprichting van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS). De wedstrijden werden al snel zo populair dat het SKS een maximumaantal deelnemers moest instellen van veertien. Dit tot ongenoegen van andere skûtsje-eigenaren die ook mee wilden doen aan een wedstrijd en daarom in 1981 de Stichting Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen (IFKS) in het leven riepen. Zowel de SKS als de IFKS organiseren elk jaar door heel Waterland van Friesland wedstrijden, die zowel door inwoners als toeristen druk bezocht worden.

skûtsjes

Skybox

Volg het SKS skûtsjesilen bij Lemmer vanuit de ‘skybox’ van het Ir. D.F. Woudagemaal. Vanuit de panoramazaal heb je perfect zicht op de wedstrijden. Combineer een bezoek aan dit UNESCO Werelderfgoed met het skûtsjesilen, eventueel inclusief een arrangement met een hapje en een drankje. Aanmelden is verplicht.

Bekijk het Woudagemaal
skûtsje voor het woudagemaal

Vanaf het water

Je kunt het skûtsjesilen goed vanaf de kant zien, maar nog leuker is om nog dichterbij te zijn en de wedstrijd vanaf het water mee te maken. Veel rondvaarten worden exclusief georganiseerd rondom de wedstrijddata van het skûtsjesilen. Bekijk het overzicht van deze en alle andere rondvaarten in Waterland van Friesland op onze website. Veelal boek je direct online!

Boek hier een rondvaart
toeschouwers skûtsjesilen

Zelf skûtsjesilen

Je kunt het skûtsjesilen goed vanaf de kant zien, maar nog leuker is om nog dichterbij te zijn en de wedstrijd vanaf het water mee te maken. Veel rondvaarten worden exclusief georganiseerd rondom de wedstrijddata van het skûtsjesilen. Bekijk het overzicht van deze en alle andere rondvaarten in Waterland van Friesland op onze website. Veelal boek je direct online!

Bekijk het aanbod
skûtsjes training

Historie

Dompel je in Sneek bij het Fries Scheepvaart Museum onder in de historie van de Friese wateren, waaronder het skûtsjesilen. Want skûtsjes én tjalken waar de vrachtvervoerders van de 19e eeuw. En wist je dat Friesland vroeger een oorlogsvloot had? En dat de palingvissers uit Heeg in Londen over een eigen aanlegplaats beschikten? Voor kinderen is er een speciaal kindermuseum.

Boek je ticket voor de rondvaart in Woudsend

Zoek & boek

Reisgezelschap

Bekijk boekbaar aanbod

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.