Ga naar inhoud
MAP

Jaagpad Tjerkwerd

Ken je ze? Die mooie smalle paadjes naast de waterwegen? Het zijn onze jaagpaden, ook wel een trekweg of een trekpad genoemd. Hier konden schepen vooruit getrokken worden en dit noemde je ‘jagen’. Dit gebeurde met paard en begeleider (het jagertje), maar ook wel met mensen. Familieleden of de knecht gingen dan van boord om het schip met spierkracht voort te trekken. Dit noemde men ook wel ‘yn ‘e beage rinne’, oftewel in het tuig lopen om het schip te trekken De meeste jaagpaden zijn bewaard gebleven en vrij toegankelijk. Soms zijn ze verhard tot fiets- of wandelpad. Maar gejaagd zijn is nooit nodig. Integendeel: ze nodigen uit tot onthaasten en genieten van het buitenleven. 

De trekschuit: de bus en trein van toen

De waterwegen in Waterland van Friesland waren de snelwegen van toen. Want de verbindingen over land waren vaak moeilijk begaanbaar, omdat het land te zompig was. Met de komst van de trekschuit én de door plaatselijke overheden ingevoerde vaste vertrektijden werd de trekschuit een erg populair openbaar vervoersmiddel. Je was niet afhankelijk van voor- of tegenwind. Je vertrok op tijd en je kwam op tijd aan. Dat gaf veel welkome zekerheid voor reizigers. Wanneer je van Workum naar Leeuwarden wilde, ging je eerst met de trekschuit naar Bolsward. Daar kon je overstappen op de trekschuit naar Leeuwarden. Het lijkt heel gewoon, maar in die tijd was het revolutionair. Buitenlanders, die door Nederland reisden, waren in hun reisverslagen vol lof over de perfecte organisatie van dit vervoersstelsel. De trekschuit was ook een belangrijke ontmoetingsplaats. Aan boord werden spelletjes gedaan, de krant gelezen, een pijp gerookt, geroddeld én geslapen. Pas eind 19e eeuw werd de trekschuit eruit geduwd door de stoomboot, de trein en later de auto.

The boats are drawn by horses, and go off at set hours. You are seated as quietly in them, as if you were at home, and sheltered both from rain and wind. So that you may go from one city to another, almost without perceiving that you are out of the house

Uit het reisboek van de Frans-Britse Schrijver Maximilien Misson uit 1698

Onthaasten en genieten

Een prachtig jaagpad om langs te fietsen of wandelen is het jaagpad bij Tjerkwerd langs de Workumertrekvaart. Je fietst of wandelt direct langs het water. ’s Zomers is het een gezellige vaarweg met boten in alle soorten en maten: riante kruisers, kleine zeilbootjes, fraaie sloepen, antieke salonkruisers, sub boards, rubberboten… Maar één ding is altijd gelijk: iedereen groet elkaar. Want waar water is, is altijd gezelligheid en sfeer. En natuurlijk ook lachende kinderen die in het water plonzen. In de herfst en winter is het vanzelfsprekend een stuk rustiger. Geniet dan van een uitgestrekt landschap en verre horizon. Heerlijk uitwaaien om het hoofd leeg te krijgen. Onthaasten langs het jaagpad heet dat.

Lytse Marren route

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.