Ga naar inhoud
MAP

De Afsluitdijk

Via de iconische Afsluitdijk rij je Waterland van Friesland binnen. Een belangrijke dijk die alle gebieden die aan de voormalige Zuiderzeekust lagen beschermt tegen overstromingen. Dat was handig en verstandig. Want de totale Zuiderzeekust was wel 400 km lang. Het versterken van die dijk zou dus veel meer werk en inspanning hebben gevraagd dan het realiseren van de Afsluitdijk. In deze tijd van klimaatverandering en zeespiegelstijging wordt de dijk vernieuwd. Hij wordt versterkt en de spuicapaciteit wordt verhoogd. Ook wordt de dijk meer dan ooit een plek voor een duurzame toekomst.

Van zee naar meer

De 32 kilometer lange Afsluitdijk, gebouwd tussen 1927 en 1933, verbindt Friesland met Noord-Holland. De aanleg van de dijk behoorde tot de Zuiderzeewerken. Deze werken bestonden uit het indammen van de (zoute) Zuiderzee tot het (zoete) IJsselmeer en de aanleg van de IJsselmeerpolders. De Zuiderzeewerken behoren tot de grootste waterbouwkundige projecten ooit uitgevoerd. Er wordt vaak met een knipoog gesproken over dat bij de aanleg van de Afsluitdijk de Friezen hardere werkers waren dan de Hollanders. Het Friese gedeelte is namelijk langer. Stiekem zijn de Friezen hier best trots op. Maar het waren de Hollanders die het eerst de dijk overstaken.

Een silhouet van een meneer die staat te scheppen op een berg zand.

De eerste vrouw die de Afsluitdijk overstak

We vertellen graag over de legendarische vrouw Grietje Bosker. Zij was op 28 mei 1932 aanwezig toen officieel - onder het oog van tal van hoogwaardigheidsbekleders - het sluitgat van de Afsluitdijk (De Vlieter) werd gedicht. Zodra de laatste grijper vol modder was gestort, gilden en gierden scheepssirenes en stoomfluiten. Greetje Bosker bedacht zicht geen moment en rende samen met haar broer Jannes en een dijkwerker naar de Friese kant. Beelden van haar ‘fifteen seconds of fame’ haalden de landelijke pers en het bioscoopjournaal. Bij de viering van 25 jaar Afsluitdijk in 1957 stond Grietje Bosker opnieuw bij de sluitplaats: een elegant geklede Wieringse dame die van de Friese en Noord-Hollandse commissarissen van de koningin een bloemenhulde kreeg. Grietje Bosker stierf op Koninginnedag 1991 in haar woonplaats Hippolytushoef, 96 jaar oud. Op haar grafsteen staat: ‘Haar trots was de Afsluitdijk’.

Foto: Zuiderzeemuseum

Poorten van licht

Rij je 's avonds over de Afsluitdijk, dan ontkom je niet aan het nieuwe futuristische kunstwerk ‘Gates of Light’ van Daan Roosegaarde. De monumentale sluizen van 1932 in Art Deco stijl zijn in oude glorie hersteld. Na de restauratie zijn kleine prisma's op de sluisdeuren aangebracht. Deze reflecteren het licht van langsrijdende auto’s, waardoor de kenmerkende contouren van de constructies oplichten.

Gates of light op de Afsluitdijk.

Afsluitdijk Wadden Center

Vlakbij Kornwerderzand staat het splinternieuwe Afsluitdijk Wadden Center. Hier leer je op een interactieve manier meer over de Waddenzee (werelderfgoed van UNESCO), de unieke vismigratierivier, het IJsselmeergebied en natuurlijk de ontwikkelingen op en rondom de dijk zelf. Zo krijg je niet alleen een levendig beeld van de omgeving van de Afsluitdijk, maar ook van de andere waterbouwkundige en innovatieve projecten die hier de komende jaren worden gerealiseerd. Bezoek de spannende 4D-show en maak een adembenemende vlucht over landschappen in een deltavlieger. Of geniet rustig van een kopje koffie in het restaurant met een weids uitzicht op het IJsselmeer. Voor kinderen is er een speeltafel en tekentafel, en een speciale speurtocht naar Bobby Fish. Kortom, een prima plek voor jong en oud voor een onvergetelijke belevenis waarin leven en water centraal staan. 

Bezoek het Afsluitdijk Wadden Center

Blue energy voor de toekomst

Halverwege de Afsluitdijk staat een blauw gebouw. Dit is een proefinstallatie voor Blue Energy. Hier wordt proefondervindelijk kennis opgedaan voor het opwekken van energie uit water. Blue Energy kan overal worden benut waar (zoet) rivierwater de (zoute) zee instroomt. Door het zoute en zoete water langs heel dunne vliezen, membranen genoemd, te voeren ontstaat er een spanningsverschil dat wordt omgezet in elektrische energie. Omdat water dag en nacht blijf stromen, is Blue Energy een bijzondere betrouwbare, duurzame en CO2 vrije techniek voor energieopwekking. De proefcentrale heeft inmiddels zoveel bruikbare informatie opgeleverd dat de plannen voor een grotere Blue Energy centrale steeds concreter worden. In het Afsluitdijk Wadden Center is een demonstratiemodel te bekijken van Blue Energy. Voor een toekomst waarin we kunnen blijven stromen.

Een uit de lucht overzicht over de Afsluitdijk, Waddencenter en het water.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.