Ga naar inhoud
MAP

Pingjumer Gulden Halsband

Slinger mee over deze duizend jaar oude zeedijk met intrigerende naam: de Pingjumer Gulden Halsband. Hier wandelen, fietsen of zelfs paardrijden geeft een gouden kans voor een uniek moment.

De Friese watersnood

De Pingjumer Gulden Halsband is een binnendijk die het dorp Pingjum beschermde tegen het water van de Marne: een zeearm van de Waddenzee. Iedereen kent de verhalen van de watersnoodramp van 1953 in Zeeland. Wat weinig mensen weten is dat in 1825 Friesland werd getroffen door een ramp van een vergelijkbare omvang. Toen in de nacht van 3 op 4 februari 1825 de Friese zeedijken doorbraken tijdens een vliegende westerstorm, bleef Pingjum gespaard. Door de aanleg van betere zeedijken en uiteindelijk ook de Afsluitdijk, verloren binnendijken zoals de Pingjumer Gulden Halsband hun waterkerende functie. De dijk werd zelfs deels afgegraven. Gelukkig is wat er is overgebleven - inclusief de polders en weilanden rond dit eeuwenoude dijkje - beschermd tot gemeentelijk monument.

 

Wandel over dit monument

Een ‘gulden’ plek

Op meerdere plaatsen in het landschap is de dijk nog steeds goed herkenbaar. Het is een ‘gulden’ plek om te fietsen en te wandelen. Vooral wandelend is de ongeveer 16 kilometer lange route uitstekend te doen. De Halsband is tevens voor een groot deel te paardrijden. Er zijn rondom Pingjum verschillende rust- en aanbindplaatsen voor paarden.

Reuzesterke verhalen

Met zijn rust, ruimte en rijke cultuurhistorie is er in dit noordwestelijke deel van de Waddenkust genoeg te beleven. Wist je bijvoorbeeld dat hier de bakermat van de Doopsgezinde kerk ligt? Menno Simons, de grondlegger van deze stroming die wereldwijd 1,3 miljoen volgers kent, werd in 1496 geboren in Witmarsum. Een andere beroemde zoon van de streek is Pier Gerlofs Donia, beter bekend als ‘Grutte Pier’. Hij is de legendarische, Friese vrijheidsstrijder die zo rond 1480 in Kimswerd werd geboren. In zijn geboortedorp kun je het hardstenen beeld van ‘Grutte Pier’ bewonderen. En er is vast wel iemand in de buurt die nog een reuzesterk verhaal van hem kan vertellen.

HALSBÂN

Set earne de earste stap
op de Penjumer Gulden Halsbân
hy bochtet bou- en greidlân troch
en hat dy wynjend by de hân

folgje de dyk dy’t der noch leit
diels sljochte en ôfstutsen
dy’t iuwen de see sjoen hat
syn brekken is no brutsen

moaie wurkleaze binnendyk
drok bedriuw hat der syn stee
spat op ast der oankomst, in ljip
of út it reid in ree

sjoch Arum, Surch en Penjum
en bedikerje de tuorren
dyn paad tusken de lapen lân
is frij fan doarp en buorren

yn de rûge begroeiing op
fiele dyn skonken in himel kommen
oan it swurk fan einleas grien
brâne de hynsteblommen.
 

Dien L. de Boer
 
Vertaling: Syds Wiersma

 

Zet ergens de eerste stap op de Pingjumer Gulden Halsband hij slingert door aardappel- en grasland en je voetstap slingert mee. Volg de dijk die er nog ligt deels vergraven en vervlakt die eeuwen zee heeft gezien nu nooit meer keert. Mooie werkeloze binnendijk vol bedrijvigheid, wat hem bewoont vliegt op als je aankomt, de kievit of de ree uit het riet. Loop en tuur naar de torens van Arum, Zurich en Pingjum maar je pad tussen de lappen land is vrij van alle dorpen. Met de ruige begroeiing mee begeven je voeten zich naar een hemel aan het firmament van groen branden de paardenbloemen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.