Ga naar inhoud
MAP

Witmarsum-Leeuwarden | Liberation route: etappe 5

(43.4 km)

Op 15 april 1945 wordt Franeker bevrijd. ‘s Middags bereikt een verkenningseenheid van de Royal Canadian Dragoons, komend vanuit Leeuwarden, als eerste de stad. Diezelfde dag trekken de overgebleven Duitse militairen zich terug richting Harlingen. Om hun aftocht te dekken blazen ze de brug aan het Leeuwarderend op.

In de vroege ochtend van zondag 15 april heerst in Franeker een gespannen stilte. Volgens de geruchten zouden de Canadezen Leeuwarden al in handen hebben en nu onderweg zijn naar Franeker. Reikhalzend wordt naar de komst van de Tommies uitgekeken. Maar er zijn nog Duitse soldaten in de stad. Dan wordt de stilte verscheurd door drie geweerschoten die waarschuwen voor een enorme ontploffing.  

Om hun aftocht in de richting van …

Op 15 april 1945 wordt Franeker bevrijd. ‘s Middags bereikt een verkenningseenheid van de Royal Canadian Dragoons, komend vanuit Leeuwarden, als eerste de stad. Diezelfde dag trekken de overgebleven Duitse militairen zich terug richting Harlingen. Om hun aftocht te dekken blazen ze de brug aan het Leeuwarderend op.

In de vroege ochtend van zondag 15 april heerst in Franeker een gespannen stilte. Volgens de geruchten zouden de Canadezen Leeuwarden al in handen hebben en nu onderweg zijn naar Franeker. Reikhalzend wordt naar de komst van de Tommies uitgekeken. Maar er zijn nog Duitse soldaten in de stad. Dan wordt de stilte verscheurd door drie geweerschoten die waarschuwen voor een enorme ontploffing.  

Om hun aftocht in de richting van Harlingen te dekken, blazen de bezetters de brug aan het Leeuwarderend, die meestal Saakstra’s brug wordt genoemd, op. Saakstra’s brug is een essentieel punt in de enige doorgaande route van Leeuwarden naar de havenstad. Het taaie stalen bouwwerk geeft zich echter niet zomaar gewonnen. Tot vijf maal toe moet er een springlading tot ontploffing worden gebracht, alvorens de Duitsers het genoeg vinden en haastig vertrekken. De omliggende panden lopen veel schade op. Vooral het Bondshotel, tegenwoordig de Stadsherberg, moet het ontgelden. 

Onmiddellijk beginnen de inwoners van Franeker aan een provisorisch herstel. Bij het station liggen spoorstaven, die door een grote groep mannen op de schouder naar de brug worden gedragen en van kant naar kant worden gelegd. Bielzen komen daar overheen te liggen. Als het werk bijna klaar is, staat de eerste Canadese verkenningswagen al te wachten. In de middag rijdt een grote colonne Canadees oorlogsmaterieel, waaronder tanks, over de straatweg vanaf Leeuwarden naar Franeker.  

Van heinde en ver is de plaatselijke bevolking naar de straatweg gegaan om het spektakel te bekijken. Aangekomen in Franeker volgt een ware zegetocht door de stad. ’s Avonds trekt het zware materieel zich weer terug richting Leeuwarden, maar de volgende dag, maandag 16 april, rijdt de colonne opnieuw door Franeker om op te rukken naar Harlingen.

De Canadezen vestigen een hoofdkwartier in het monumentale stadhuis. Ze blijven er nog tot het eind van 1945, alvorens terug te keren naar huis. 

Liberation Route Europe is een transnationaal gedenkteken. Een route die herdenkingsplekken en verhalen uit heel Europa met elkaar verbindt. Kijk voor meer informatie op www.liberationroute.com

Dit ga je zien

15
1

Witmarsum (Wytmarsum)

Witmarsum is een knus dorp ten noordwesten van Elfstedenstad Bolsward

Bezoek Witmarsum

Witmarsum (Wytmarsum)
16
14
68
74
53
55
24
68
79
71
35
2

Hitzum (Hitsum)

Hitzum is een van de oudste dorpen van de Waadhoeke, gelegen tussen elfstedenstad Harlingen en Franeker. Door het dorpsgebied loopt de Arumervaart. Hitzum mag een klein dorp zijn maar waar een klein dorp groot in kan zijn blijkt uit de vele activiteiten!

Hitzum (Hitsum)
3

Franeker (Frjentsjer)

Elfstedenstad Franeker is een boeiende stad met haar rijke universiteitsverleden.  Jarenlang werd deze stad bewoond door vele studenten daaronder waren bekende namen als Descartes.

Bezoek Franeker

Franeker (Frjentsjer) Franeker
78
43
71
4

Veerpont Jacob Petrus (Keimpetille)

*Groepen kunnen op afspraak ook buiten de reguliere tijden worden overgezet. Voor informatie kunt u contact opnemen met Auke Talsma, 06 46 54 48 86

Veerpont Jacob Petrus (Keimpetille) De pont overbrugt het Van Harinxmakanaal
78
91
92
59
5

Dronryp (Dronrijp)

Het grootste dorp van de gemeente Waadhoeke, rijk aan historie. Het geboortedorp van onder andere Eise Jeltes Eisinga, beroemde amateur-astronoom, patriot en bouwer van het Eise Eisinga Planetarium. Naast cultureel erfgoed bruist het van de evenementen.

Dronryp (Dronrijp)
58
6

Menaldum (Menaam)

Mooi centraal gelegen terp dorp. Uitstekend bereikbaar met openbaar vervoer maar ook per boot. Gelegen aan de Kleiroute. Ook per fiets de moeite waard. Volg de cultuur historische fietsroute en ontdek niet alleen Menaam maar ook andere dorpen in de buurt.

Menaldum (Menaam)
10
13
41
33
7

Marssum (Marsum)

Marsum is een van de meest pittoreske terpdorpen gelegen aan de oude Middelsee. Het dorp heeft een prachtige historische kern, met als extra markeringspunten het Poptaslot, het gasthuis, de kerk en de oudste dorpskroeg van Fryslân.

Marssum (Marsum)
29
25
8

Noorderbegraafplaats

Vijftien geallieerde vliegers en vijftien verzetsslachtoffers vinden hun laatste rustplaats op de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden. Ook worden er tijdens de Tweede Wereldoorlog bijna 450 gesneuvelde Duitse militairen begraven.

Meer info

Noorderbegraafplaats
24
23
21
27
51
11
9

Leeuwarden (Ljouwert)

Leeuwarden is de trotse hoofdstad van Fryslân. Een prachtige stad met veel historie die vroeger aan de Middelzee lag.  

Bezoek Leeuwarden

Leeuwarden (Ljouwert) Leeuwarden fontein
10

Beschrijving

15

Het verhaal van de Bevrijding van West-Europa is een boek met vele hoofdstukken, waarvan sommige al voor het begin van de oorlog in 1939 beginnen en andere vaak pas jaren na het einde van het conflict in 1945 eindigen. Via de Liberation Route kom je meer te weten over de verhaallijnen, belangrijke militaire gebeurtenissen, persoonlijke verhalen en biografieën uit de tweede wereldoorlog in Europa. Kijk op www.liberationroute.com voor meer routes, fragmenten en verhalen. 

10
  • 15
  • 16
  • 14
  • 68
  • 74
  • 53
  • 55
  • 24
  • 68
  • 79
  • 71
  • 35
  • 78
  • 43
  • 71
  • 78
  • 91
  • 92
  • 59
  • 58
  • 10
  • 13
  • 41
  • 33
  • 29
  • 25
  • 24
  • 23
  • 21
  • 27
  • 51
  • 11
  • 10

Zoek & boek

Reisgezelschap

Schijf je in voor onze nieuwsbrief.

Ontvang tips, de evenementenkalender en aanbiedingen van VVV Waterland van Friesland.